Đứt ngầm là một trong những lỗi “khó chịu” nhất của hệ thống điện xe điện vì nó không lộ dấu vết ra ngoài. Nhìn dây thì vẫn nguyên, nhưng bên trong lõi đồng đã gãy hoặc chỉ còn vài sợi. Điều này khiến xe hoạt động lúc được lúc không, rất khó để thợ mới xác định đúng bệnh.
Khi bạn hiểu rõ những vị trí dễ xảy ra đứt ngầm, việc kiểm tra sẽ nhanh hơn rất nhiều và tránh được tình trạng sửa mò, thay linh kiện không cần thiết.
Khúc gập cổ xe – vị trí đứt ngầm hay xảy ra nhất
Đây là nơi dây bị gập nhiều nhất mỗi lần xoay tay lái. Sau vài năm sử dụng, lớp nhựa bảo vệ dây sẽ cứng lại, gặp tác động xoay liên tục sẽ làm lõi đồng gãy dần.
Biểu hiện khi đứt ngầm ở cổ xe:
-
Đèn, xi nhan, còi chập chờn
-
Lúc lên đồng hồ, lúc không
-
Xe chạy được một đoạn rồi mất ga
Đây cũng là nơi nhiều đời thợ đấu nối chồng chéo, nên càng dễ phát sinh lỗi.
Vị trí dưới yên – chỗ nối dây sạc, dây điện tổng
Dưới yên thường là nơi đặt:
-
Bó dây đi từ pin ra IC
-
Dây sạc
-
Dây công tắc khóa
Do thường xuyên bị ép bởi yên xe và bị nóng từ bộ pin, nhiều dây lâu ngày bị lão hóa và gãy bên trong mà không hề lộ.
Dấu hiệu:
-
Xe bật khóa nhưng không lên nguồn
-
Sạc lúc nhận lúc không
-
Cầu chì nóng nhẹ
Đoạn dây gần bánh sau – nơi dễ bị kéo căng
Mỗi khi xe chở nặng, nhún sau nén xuống → dây đi xuống bánh sau sẽ bị kéo căng hơn bình thường. Lâu ngày làm lõi đồng bị mỏi, đặc biệt ở những xe đã từng sửa bánh hoặc thay phanh.
Lỗi thường gặp:
-
Mất tín hiệu Hall → xe không chạy
-
Động cơ giật, rung, lúc chạy lúc đứng
-
Xe báo lỗi IC
Một số xe đi dây sát bánh, gặp ổ gà mạnh là đứt ngay.
Những chỗ dây chạm khung hoặc bị mài mòn
Rất nhiều xe bó dây sơ sài hoặc được độ chế lại. Dây không có ống bảo vệ, cọ vào sườn hoặc những cạnh sắc của khung → làm mòn lớp vỏ bên ngoài, sau đó gãy lõi bên trong.
Biểu hiện:
-
Xe chạy đường gồ ghề thì lỗi, đường đẹp thì không
-
Chạm nhẹ vào bó dây là xe tắt
Loại lỗi này hay khiến thợ mới “hoa mắt” vì lúc đo thì thấy bình thường, lúc chạy lại lỗi.
Trong giắc cắm – chân đồng bị oxy hóa và gãy chìm
Một số giắc nhỏ (đặc biệt giắc 2P, 3P) dễ bị oxy hóa do nước mưa hoặc rửa xe. Chân kim loại gãy nhưng vẫn “dính nhẹ”, khiến điện lúc có lúc không.
Dấu hiệu:
-
Tay ga mất tín hiệu chập chờn
-
Phanh điện lúc ăn lúc không
-
Xi nhan sáng loạn
Nhiều thợ lầm tưởng do IC hoặc công tắc, trong khi chỉ là chân giắc bị gãy chìm.
Bên trong bó dây tổng – nơi có nhiều mối nối cũ
Xe qua tay nhiều đời thợ thường có:
-
Nối xoắn
-
Hàn không chuẩn
-
Băng keo mục
-
Dây bị kéo căng
Khi lớp bọc ngoài còn nguyên, rất khó đoán bên trong có mối nối yếu, gãy hoặc bị oxy hóa.
Dấu hiệu rõ nhất:
Khi lắc bó dây, xe có hiện tượng tắt – bật nguồn hoặc mất tín hiệu.
Khu vực cốp để đồ – dây dễ bị ép
Nhiều xe để đồ nặng trong cốp, tì lên bó dây phía dưới làm lõi đồng bị gãy theo thời gian.
Biểu hiện thường gặp:
-
Đồng hồ không lên
-
Đèn hậu lúc sáng lúc tắt
-
Xe báo lỗi khi chở đồ nặng
Cách kiểm tra đứt ngầm nhanh và chính xác
• Lắc nhẹ bó dây và quan sát phản ứng của xe
Xe tắt hoặc nhấp nháy đèn → đúng vị trí nghi ngờ.
• Dùng đồng hồ đo thông mạch từng đoạn
Đứt ngầm thường cho trị số lúc thông – lúc mất.
• Kéo nhẹ dây
Dây gãy bên trong sẽ mềm bất thường.
• Loại trừ từng cụm giắc bằng cách rút – đo – cắm lại
Giúp thu hẹp phạm vi lỗi rất nhanh.
Lời khuyên cho người mới
-
Đừng vội kết luận do IC hay pin nếu xe chạy lúc được lúc không.
-
Nhiều lỗi tưởng “khó” nhưng chỉ là đứt ngầm ở cổ xe hoặc bánh sau.
-
Chụp ảnh trước khi tháo bó dây để tránh nối sai.
-
Khi sửa, luôn ưu tiên thay đoạn dây mới thay vì nối chồng lên đoạn cũ.
Kết luận
Đứt ngầm là một trong những lỗi khiến thợ mới mất nhiều thời gian nhất, chủ yếu vì nhìn bên ngoài dây vẫn còn nguyên nên rất dễ chẩn đoán nhầm. Khi bạn nắm rõ những vị trí hay gặp nhất — cổ xe, bánh sau, giắc nhỏ, bó dây tổng và những chỗ dây cọ vào khung — việc kiểm tra sẽ nhanh và chính xác hơn rất nhiều. Chỉ cần làm đúng quy trình: quan sát, đo thông mạch, loại trừ từng cụm và thay lại đoạn dây hỏng, bạn sẽ xử lý được hầu hết lỗi đứt ngầm mà không cần thay linh kiện đắt tiền.
Nếu bạn muốn học sâu hơn về kỹ năng dò dây, bắt bệnh điện và thực hành trên nhiều mẫu xe khác nhau, bạn có thể tham khảo chương trình tại nền tảng đào tạo sửa xe điện uy tín dành cho người mới vào nghề. Đây là môi trường giúp bạn lên tay nhanh và nắm chắc các lỗi điện khó gặp nhất trong thực tế.
